czwartek, 4 lutego 2016

Zbrodnia i kara Fiodor Dostojewski

Autor: AGNIESZKA DORSZ o 12:54


"Zbrodnia i kara" jest zaliczana do klasyki literatury rosyjskiej. Jest to także lektura szkolna. Lektura, która sprawiła mi nie lada problem w szkole średniej.
Wówczas nie byłam w stanie przez nią przebrnąć.
Kilkanaście lat później postanowiłam sprawdzić czy już jako osoba dorosła, dojrzalsza oraz bez nacisku ze strony nauczyciela jestem w stanie nie dość, że "Zbrodnie i karę" przeczytać, ale także docenić jej walory.


Autorem "Zbrodni i kary" jest Fiodor Dostojewski, prozaik rosyjski. Po śmierci matki oddany do pensjonatu przez ojca, zamordowanego później przez chłopów. Wyjechał do Petersburga na studia inżynierskie. Początkowo zarabiał jako tłumacz. Już pierwsza powieść Biedni ludzie (1845, wydanie polskie 1929) przyniosła mu wielki sukces. W kolejnych stał się mistrzem analizy psychologicznej (psychologizm). Proza nierzadko na pograniczu realności i wyobraźni. Był zafascynowany irracjonalnymi pierwiastkami natury ludzkiej oraz walką dobra ze złem czającym się wszędzie. Tu - Sobowtór (1846, wydanie polskie 1962), Białe noce (1848, wydanie polskie 1902). Na dalszą twórczość wywarło silny wpływ aresztowanie go za działalność polityczną, wyrok śmierci (1849) zamieniony na katorgę i służbę wojskową, które to przeżycia znalazły oddźwięk m.in. we Wspomnieniach z domu umarłych (1860-1862, wydanie polskie 1897). Atakował ówczesny indywidualizm filozoficzny, dopatrując się w nim destrukcyjnego wpływu na człowieka i jego moralność, m.in. w Notatkach z podziemia (1864, wydanie polskie 1929) oraz w Zbrodni i karze (1866, wydanie polskie 1887-1888). Mimo sukcesu jednej z najwybitniejszych swoich powieści - Zbrodni i kary popadł w długi i uciekł przed wierzycielami za granicę 1867-1871, wydając Idiotę (1868, wydanie polskie 1909) oraz Biesy (1872, wydanie polskie 1908). Ta druga powieść przyniosła mu europejski rozgłos. W Braciach Karamazow (1879-1880, wydanie polskie 1913) potępił zarówno kapitalistyczną cywilizację, jak ruchy socjalistyczne i rewolucyjne, zarzucając im zagubienie wartości chrześcijańskich i opowiadając się stanowczo przeciwko ateizmowi. Był pisarzem pełnym moralnej pasji, nowatorem artystycznym wahającym się między skrajnym sceptycyzmem i nadzieją. Jest jednym z największych pisarzy czasów nowożytnych, wywarł duży wpływ na literaturę światową. W polskich przekładach także - Dzieła (1928-1929), Z pism (tom 1-11, 1955-1964).

 Głównym bohaterem "Zbrodni i kary" jest 23-letni student prawa, Rodia Raskolnikow. Rodia pochodzi z bardzo biednej rodziny. Mieszka na pokoju u starej gospodyni i stale boryka się problemami finansowymi. Chłopakowi pomaga zdesperowana matka oraz siostra. 
Bohater dorabia sobie udzielając korepetycje. Jednakże i to zajęcie nie daje mu możliwości kontynuowania edukacji.

Rodia często pożycza pieniądze u starej lichwiarki. Pewnego dnia pada na szaleńczy pomysł, aby okraść lichwiarkę. Podczas niesprzyjających okoliczności Rodia jest "zmuszony" zabić lichwiarkę oraz jej niepełnosprawną siostrę...

"Zbrodnia i kara" była w technikum moim przekleństwem. Nie byłam w stanie przeczytać tej książki. Fabuła strasznie mnie nużyła, a język zastosowany przez Fiodora Dostojewskiego był dla mnie zbyt specyficzny.

Teraz kiedy mam dwa razy więcej lat, postanowiłam zmierzyć się z tą lekturą. Bałam się przyznaje. 
Nieznanego obawia się mniej. To co znane i nielubiane ciąży na człowieku.
Ale skoro postanowiłam, spełnić musiałam. 

Jakie było moje zaskoczenie, gdy czytałam i czytałam. Po tylu latach postać Rodii Raskolnikowa stała się dla mnie bardziej zrozumiała.
Bohater po dokonanej zbrodni popada w obłęd i  chorobliwy strach , że winę ma "wypisaną na czole". Chłopak gubi się. Duma, zawziętość oraz nieprzenikliwość stają się jego udręką.

Mroczna natura Rodii uwidacznia się z każdą sceną. Ale,żeby nie było, chłopak ma w sobie także pokłady empatii i miłości. W powieści pojawi się prostytutka,Sonia, która sprzedaje się, gdyż robi to tylko i wyłącznie z biedy.
Poznamy także matkę oraz siostrę bohatera. Matka udręczona bólem pragnie wydać córkę za wykształconego człowieka, ale Rodia wie czemu tak się dzieje. I wcale nie zamierza skrywać niechęci do zalotnika siostry...

Powiem wam, że doceniłam po latach "Zbrodnie i karę". Mroczność, bieda, brud i te małe, ciemne klitki są niezapomnianym elementem tej powieści.
Fiodor Dostojewski dokonał bardzo głębokiej analizy i charakterystyki ówczesnego społeczeństwa rosyjskiego. Podziały klasowe nie do pokonania , ukryte ludzkie instynkty oraz intencje to to, co zachwyca.

Fiodor Dostojewski był wybitnym pisarzem i, aby zrozumień jego fenomen należy dojrzeć.
Polecam serdecznie.

Za książkę serdecznie dziękuję WYDAWNICTWU MG
 

6 komentarze:

Marchewkowe Myśli pisze...

Muszę się w końcu wziąć za klasykę, Zbrodnię i karę też mam w planach... :)

Dominika Br pisze...

Jedna z moich ulubionych licealnych lektur. Z chęcią do niej wróciłam po ukazaniu się wydania wyd.MG :)

Sylwia pisze...

Ja zachwyciłam się tą powieścią już w liceum i nadal wspominam ją bardzo miło. :)

K-Alinki pisze...

Byłą to jedna z lektur, której strasznie się bałam, a okazała się jedną z najlepszych :) Po dziś dzień wspominam ją bardzo sympatycznie i chyba niebawem do niej wrócę.

Zjadam Skarpety pisze...

Przecudowna powieść - czytałam dwukrotnie i podejrzewam, że w przyszłości po raz kolejny do niej wrócę, bo ma w sobie ponadczasowe piękno i mądrość, jakiej często brakuje w teraźniejszych książkach. :)

Czarny Kruk pisze...

Niedawno czytałam tą ksiażke i musze przyznać, że jestem nią zaskoczona. Świetna powiesć psychologiczna

Prześlij komentarz

 

    Figlarne czytanie Template by Ipietoon Blogger Template | Gadget Review